Op deze pagina lees je korte berichten over:

  • vID
  • Nederland wereldwijd.nl
  • Veelgestelde vragen in coronatijd
  • VIS-systeem van BKR bestaat 30 jaar
  • API Bevragen BRP in ontwikkeling

Foto boven: praatplaat inovatieonderzoek van RvIG naar identificatie met een vID op een smartphone

Volgende onderzoeksfase vID van start

RvIG onderzoekt de mogelijkheden van een digitaal identiteitsbewijs, ofwel: vID. Een vID is de digitale variant van je vertrouwde paspoort of ID-kaart in de vorm van een app op je smartphone.

Experiencelab vID

In september starten we met het gebruikersonderzoek in het Experiencelab vID. In verschillende opstellingen zal zowel het aan- en uitgifte proces van een vID worden getoetst en ook het gebruik ervan bij o.a. reizen en leeftijdsverificatie (online). We vinden het belangrijk dat vID voor iedereen bruikbaar is en daarom zullen ook inclusiedoelgroepen deelnemen aan dit onderzoek. Denk hierbij aan mensen met een beperking of mensen die minder (digitaal) vaardig zijn. Hiervoor hebben we in augustus een oproep voor testpersonen gedaan via onze website.

Pilots 2019

In samenwerking met de gemeenten Utrecht en Eindhoven, de VNG, NVVB en het onderzoeksbureau MWM2 is in november 2019 onderzoek gedaan naar het proces van het aanvragen en uitgeven van een vID. In verschillende proefopstellingen is onderzocht of dit proces gebruiksvriendelijk en (technisch) werkbaar was, en of deze voldeed aan de geformuleerde kwaliteitscriteria. Na het onderzoek is een adviesrapport opgeleverd dat als uitgangspunt dient voor de volgende onderzoeksfase die in september van start gaat.

vID in eerdere artikelen van IDee magazine

In IDee zijn eerder de volgende publicaties over vID en inclusieve dienstverlening bij RvIG verschenen:

Nederlandwereldwijd.nl: vernieuwde website, verbeterde dienstverlening

Op de website Nederlandwereldwijd.nl bundelen 12 overheidsdiensten de krachten. Het doel is: betere dienstverlening aan Nederlanders in het buitenland en aan niet-Nederlanders die een relatie hebben met de Nederlandse overheid. Voor producten en diensten die zij nodig hebben, zijn de lijnen met Nederland langer, communicatiemogelijkheden soms beperkter en regels en procedures vaak complexer.

Nederlandwereldwijd.nl informeert en beantwoordt vragen zoveel mogelijk vanuit 1 plek, momenteel in 4 talen. 1 contactcenter geeft hierbij de nodige ondersteuning: het beantwoordt veel vragen namens de betrokken diensten en verwijst bij complexe situaties door naar de juiste dienst.

Sinds juni 2020 is de informatie op Nederlandwereldwijd.nl aangevuld met informatie over de Registratie Niet-Ingezetenen (RNI), de Basisregistratie Personen (BRP) en het burgerservicenummer (BSN). De website wordt stapsgewijs uitgebreid. Het ministerie van Buitenlandse Zaken werkt hierbij samen met de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens, de Belastingdienst, het Centraal Administratie Kantoor, de Dienst Publiek en Communicatie van het ministerie van Algemene Zaken, de Dienst Uitvoering Onderwijs, Gemeente Den Haag, de Immigratie- en Naturalisatiedienst, Logius, de Rijksdienst voor het Wegverkeer, de Sociale Verzekeringsbank, het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten.

De komende tijd worden websitebezoek en klantcontact intensief gevolgd. Door daarvan te leren en al doende bij te sturen, verbeteren we onze gezamenlijke dienstverlening.

Veelgestelde vragen in coronatijd

Wanneer is een verlopen paspoort of ID-bewijs nog wel te gebruiken als wettelijk ID-middel?

Paspoorten en identiteitskaarten

Diverse EU-lidstaten hebben hun paspoorten en identiteitskaarten administratief verlengd. Hierdoor is de geldigheid zoals op het fysieke document vermeld staat niet langer doorslaggevend; een document met een verlopen geldigheidsdatum kan nog geldig zijn.

  • Voor paspoorten en identiteitskaarten uitgegeven door Bulgarije, Hongarije, Italië, Kroatië, Luxemburg, Malta, Portugal, Roemenië, Slowakije, Tsjechië en het Verenigd Koninkrijk geldt dat deze lidstaten een administratieve verlenging hebben doorgevoerd. De duur van de verlenging verschilt per lidstaat en per document. Documenten uit deze lidstaten waarvan de geldigheidsdatum op het document is verstreken en die volgens de Wet op de Identificatieplicht (WID) gelden als ID-middel, blijven een geldig ID-middel omdat de betreffende lidstaat de geldigheidsduur heeft verlengd.
  • Paspoorten en identiteitskaarten uit de andere EU-lidstaten zijn niet administratief verlengd. Documenten uit deze lidstaten waarvan de datum is verstreken gelden onder de WID niet als geldige documenten. Deze documenten worden niet geaccepteerd als document om binnen Europa te reizen.

Voor Nederlandse paspoorten waarvan de datum is verstreken geldt dat deze niet administratief verlengd zijn. Daarmee vallen ze niet onder de WID als geldig ID-middel. Deze documenten worden niet geaccepteerd als document om binnen Europa te reizen.

Welke regels gelden voor mensen die vanuit het buitenland in Nederland komen wonen en eerst 2 weken in quarantaine moeten verblijven?

Iedere nieuwe inwoner meldt zich binnen 5 dagen in persoon bij de gemeente waar hij zijn woonadres heeft om schriftelijke aangifte van verblijf en adres te doen. Vrijwel alle gemeenten zijn vanwege de coronamaatregelen overgestapt op dienstverlening op afspraak. De nieuwe inwoner die in Nederland komt wonen, moet in dit geval binnen 5 dagen na vestiging een afspraak maken met de gemeente waar hij of zij woont. Het maken van een afspraak kan telefonisch en (meestal) digitaal. Bij het maken van de afspraak moet de nieuwe inwoner erop letten dat de afgesproken datum na de periode van thuisquarantaine ligt. De inschrijving wordt met terugwerkende kracht op de datum van het maken van de afspraak geregistreerd. Ook is het mogelijk dat de nieuwe inwoner door een meerderjarige gemachtigde wordt ingeschreven. Deze regel is verankerd in de Wet BRP, artikel 2.49, 3e lid, en artikel 30, 1e lid, van het Besluit BRP. Meer informatie is ook te vinden in hoofdstuk 4 van de HUP.

Alle vragen en antwoorden vind je op RvIG.nl.

Als iemand een lening afsluit, wordt dit geregistreerd bij het BKR. Banken en andere kredietverstrekkers die een aanvraag krijgen voor een lening, moeten kunnen controleren of iemand een betalingsachterstand heeft. Hiervoor kunnen zij de nodige gegevens inzien bij het BKR. Om fraude met onder andere leningen te voorkomen wordt gecontroleerd of het documentnummer van het paspoort of de Nederlandse identiteitskaart van de aanvrager wel geldig is. Hiervoor gebruikt BKR het Verificatie Informatie Systeem (VIS).  Het VIS toetst de documentnummers met het Verificatieregister van de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG). Als het nummer voorkomt in dit Verificatieregister krijgt de bank of kredietverstrekker een ‘hit’: een melding dat er iets niet klopt.

Verificatie Identificatie Systeem al 30 jaar een wapen tegen fraude

Het Verificatie Identificatie Systeem (VIS) van het Bureau Krediet Registratie (BKR ) bestaat nu 30 jaar. Net zo lang als de samenwerking tussen het BKR en de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG). In het VIS worden jaarlijks ongeveer 10 miljoen toetsingen uitgevoerd om fraude met een identiteitsbewijs te voorkomen.

Aan de methodiek is in 30 jaar eigenlijk niets veranderd, vertelt Falk-Jan Hurenkamp. Hij is product owner van BKR VIS. ‘Met het systeem voert Stichting BKR een geldigheidscontrole uit op basis van een documentnummer. Dat was 30 jaar geleden zo en dat is nu nog zo.’

Toch ziet Hurenkamp dat het product de laatste jaren enorm in de lift zit. ‘Ons klantenbestand groeit en het jaarlijkse aantal toetsingen is in 5 jaar bijna verdubbeld. In 2019 waren het er bijna 10 miljoen. Vorig jaar leverde dat 118.000 ‘hits’ op die wijzen op een ongeldig document. Daarmee hebben we mogelijk veel fraude voorkomen. ’

Meer gebruiksgemak

De groei verklaart Hurenkamp voor een deel door verbeteringen die zijn doorgevoerd aan BKR VIS. ‘Het gebruiksgemak is toegenomen. Alles gaat online en het systeem werkt snel. Binnen 3 seconden weet onze klant of een identiteitsbewijs geldig is.’ Bij een toetsing worden verschillende datasystemen – onder meer die van RvIG – geraadpleegd.

Daarnaast zijn recent waardevolle functionaliteiten toegevoegd. Zo laten fraude-indicatoren tot 3 weken terug zien of een identiteitsbewijs meerdere keren wordt gebruikt. ‘Als iemand bijvoorbeeld veelvuldig probeert een krediet af te sluiten, kan dat een teken zijn van fraude.’

Persoonlijk leed

Identiteitsfraude is een actueel en groeiend probleem. BKR VIS bewijst in een veranderende wereld nog altijd zijn maatschappelijke waarde, stelt Hurenkamp: ‘Wij zijn er in eerste instantie om onze zakelijke klant te beschermen door fraude en financiële schade te voorkomen. Tegelijkertijd beschermen we ook de consument. Wanneer een gestolen paspoort wordt gebruikt om een krediet af te sluiten, wordt er een slachtoffer gemaakt. Met de BKR VIS-toets voorkomen we dus persoonlijk leed.’

API Bevragen BRP in ontwikkeling

In samenwerking met het programma Haal Centraal werkt RvIG aan de voorbereiding van een experiment op het gebied van de ontwikkeling van een API, genaamd ‘Bevragen BRP’. Op dit moment wordt naast deze API-ontwikkeling gewerkt aan overige voorwaarden met de bedoeling een pilot in te kunnen richten voor de gemeenten Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Eindhoven. Deze 5 grootste gemeenten van Nederland worden de ‘G5’ genoemd. In het experiment wordt niet alleen getoetst of de ontwikkeling van de API technisch mogelijk is, maar ook of het juridisch en organisatorisch haalbaar is.

Als het experiment succesvol is, is het de bedoeling het resultaat vervolgens beschikbaar te stellen aan alle gemeenten. 

Een Application Programming Interface (API) maakt het mogelijk dat de Basisregistratie Personen (BRP) voor iedere bevraging rechtstreeks door gemeenten benaderd kan worden. Daarnaast richt Haal Centraal zich op de ontwikkeling van API’s voor het Basisregistratie Kadaster (BRK), de Basisregistraties Adressen en Gebouwen (BAG), het Handelsregister en de Basisregistratie Waarde Onroerende Zaken (WOZ).

Waarom dit experiment

Gemeenten gebruiken voor bijna alle processen gegevens uit de landelijke basisregistraties. Zij hebben nu vaak ook nog een eigen gegevensmagazijn ingericht en slaan (lokaal) gegevens op in hun processystemen. Het synchroniseren en beheren van deze kopieën brengt kosten met zich mee en vergroot de kans op het gebruik van verouderde of verkeerde gegevens. Gemeenten willen, overeenkomstig de informatiekundige visie Common Ground, af van deze kopieën en de gegevens rechtstreeks afnemen bij de basisregistraties, waaronder de Basisregistratie Personen.

Wat doet de API Bevragen BRP

Waar we naartoe willen, is dat eerst de G5-gemeenten met de nieuwe API rechtstreeks gegevens kunnen ophalen uit de BRP. En in de verdere toekomst de overige gemeenten. Dit bevordert de kwaliteit van dienstverlening richting burgers en afnemers van de BRP, voorkomt fouten en scheelt kosten voor beheer en onderhoud voor de gemeenten. Zonder kopieën van centraal beheerde gegevens is het ook gemakkelijker om te voldoen aan alle privacywetgeving. Met deze API hebben gemeenten in de toekomst voor iedere bevraging altijd toegang tot de meest recente gegevens in de BRP en kunnen frauduleuze handelingen met betrekking tot persoonsgegevens beter voorkomen worden.

Waar staan we in de ontwikkeling

Op dit moment worden de voorbereidingen getroffen om te komen tot een eerste test- en ontwikkelomgeving. Dit doen we onder andere met behulp van de uitkomsten van experimenten die eerder bij gemeenten zijn uitgevoerd.

Programma Haal Centraal

Het programma Haal Centraal is een initiatief van de gemeenten Den Haag, Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Eindhoven in samenwerking met het Kadaster, RvIG, Kamer van Koophandel, Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en VNG Realisatie. Het programma wordt gefinancierd vanuit de Investeringspost Digitale Overheid als onderdeel van de agenda NL DIGIbeter.