Het werk van de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG) wordt voor een groot deel op internationaal niveau bepaald. Hoe zien onze identiteitsdocumenten eruit? Hoe wordt reisdata gedeeld? En hoe verloopt een documentaanvraag zo soepel mogelijk? Deze vraagstukken worden in Europees en VN- (Verenigde Naties) verband aangepakt. RvIG’ers Anouk Cartrysse en Renée Ong-de Jong vertellen over hun internationale werk.

Anouk Cartrysse
Anouk Cartrysse

Anouk en Renée maken allebei deel uit van werkgroepen van International Civil Aviation Organization (ICAO), een VN-agentschap dat bestaat uit 193 landen. Anouk: ‘Samen met mijn internationale collega’s verbeteren we de huidige standaarden en ontwikkelen we nieuwe, die gelogd worden in Doc 9303. Dat document beschrijft alle internationale standaarden voor reis- en identiteitsdocumenten en waar landen aan moeten voldoen.’ Nederland loopt voorop en draagt daarom vaak bij. Is er een verbetering of een nieuwe standaard met onze inzet ontwikkeld, dan is het aan Renée en haar internationale collega’s om dit aan alle lidstaten uit te leggen en hen te helpen bij het doorvoeren ervan.

Uitdagend speelveld

Anouk en Renée werken in een uitdagend speelveld. Alle VN-landen moeten in principe voldoen aan de standaarden met als doel dat reizigers wereldwijd zo min mogelijk problemen ondervinden bij het passeren van de grenzen. Ook als lidstaten beperkte financiële en/of technologische middelen hebben. Renée: ‘Je kunt niet alleen hightech innovaties bedenken, voor de minst ontwikkelde landen moet het immers ook haalbaar zijn. Zij moeten ook paspoorten kunnen maken en controleren.’ 

‘Voor de minst ontwikkelde landen moeten innovaties ook haalbaar zijn’

RvIG krijgt zowel op internationaal als nationaal niveau opdrachten. Voor de Europese Unie is de ICAO-standaard leidend en kan de EU in overeenstemming met de Europese lidstaten de standaarden specifieker maken. Een voorbeeld is het wel of niet vermelden van het geslacht op een reisdocument. Deze vermelding mag niet van het paspoort gehaald worden, omdat het op wereldniveau een kenmerkende factor van identiteit is. Europa biedt (na afstemming met de Europese lidstaten) de keuze om het geslacht voor Europese identiteitskaarten wél of niet te vermelden.  

Portret Renée Ong – De Jong
Renée Ong-de Jong

Digital travel credentials

Een van de nieuwste innovaties vanuit ICAO is digital travel credentials (DTC). Anouk: ‘DTC is een standaard waarbij de gegevens van de chip in een gespecificeerd formaat uitgewisseld kan worden. Denk aan naam, geboortedatum en land van herkomst. Het doel is dat de informatie van de chip via een ander middel dan een paspoort, bijvoorbeeld de telefoon, eerder verstuurd en gecheckt kan worden door bijvoorbeeld de Koninklijke Marechaussee.’ 

In theorie kan DTC er dus voor zorgen dat doorstroming aan de grens sneller gaat en dat burgers in de toekomst geen paspoort meer nodig hebben. Hier zijn wel nog bilaterale afspraken voor nodig. Wereldwijde invoering van de DTC zal nog even duren. Renée: ‘Je hebt met grote verschillen te maken. Je moet zorgen dat ieder land mee kan komen en innovatief bezig is, maar sommige landen hebben minder financiële middelen of zijn betrokken bij een oorlog. Die hebben andere zorgen en maken zich echt niet druk om DTC.’

Live enrolment guidelines

Daarnaast voerde RvIG onlangs een pilot live enrolment uit om soepeler en betrouwbaarder een reis- en identiteitsdocument aan te vragen. Live enrolment is gebaseerd op Europese richtlijnen. In Utrecht en Tilburg lieten burgers bij de gemeente hun pasfoto maken, werden vingerafdrukken afgenomen en een digitale handtekening gezet. Hiermee wordt niet alleen een soepeler aanvraagproces voor gemeenten geborgd, maar het lost bovendien een veiligheidsrisico op: ‘Je kunt niet meer de foto van je tweelingbroer inleveren en zeggen dat jij dat bent. Foto, vingerafdrukken en handtekening worden live opgenomen en daarna als één digitaal pakketje verzonden naar de producent en op je document gezet’, aldus Renée.  

Anouk: ‘Op Europees niveau zijn er voor live enrolment aanbevelingen geschreven. Aan deze zogenaamde Live enrolment guidelines hebben we vanuit deze pilot goed bijgedragen. De richtlijnen worden binnenkort gepubliceerd.’ Renée: ‘Deze omarmen de ICAO-standaarden en vertellen wat de eisen vanuit de EU zijn voor het aanvragen van documenten en hoe landen live enrolment aan de hand van praktijkvoorbeelden het beste kunnen invoeren. Dat kan elk land zelf bepalen, maar de EU adviseert met klem de live enrolment guidelines te volgen.’