Vanaf 14 maart kunnen burgers met een MijnOverheid-account via MijnOverheid direct zien met welke organisaties hun gegevens uit de Basisregistratie Personen (BRP) worden gedeeld. Deze organisaties ontvangen automatisch een update wanneer gegevens veranderen, zoals een adres bij verhuizing. Per organisatie staat overzichtelijk beschreven welke BRP-gegevens worden gedeeld en waarom. 

‘Samen met het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) en Logius hebben wij aan een oplossing gewerkt om voor burgers via MijnOverheid inzichtelijk te maken welke organisaties welke gegevens uit de Basisregistratie Personen (BRP) ontvangen’, vertelt Egbert Verweij, kwaliteitsadviseur bij de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG). 

Rosalinde Schoemaker, Logius

Regie op Gegevens 

Door deze samenwerking wordt uitvoering gegeven aan het programma Regie op Gegevens, vertelt Rosalinde Schoemaker, Business Consultant bij Logius. Logius helpt instellingen met een publieke taak om hun dienstverlening zo in te richten dat burgers en bedrijven eenvoudig en betrouwbaar zaken kunnen regelen met de overheid. ‘Uitgangspunt van dit programma is dat de burger grip en zicht heeft op zijn persoonsgegevens bij de overheid. Die verzamelt en gebruikt deze gegevens en zorgt voor efficiënt gebruik en een veilige opslag. Burgers moeten daarop kunnen vertrouwen. Met de functionaliteit op MijnOverheid zorgen we voor overzicht en transparantie naar de burger.’ 

Online inzage: wat betekent het voor de burger? 

Burgers hebben het recht om te kunnen zien welke BRP-gegevens aan wie zijn verstrekt, aldus Egbert. ‘Wij voldoen aan de wettelijke plicht door dit ook online via MijnOverheid mogelijk te maken. Tot 14 maart kon dit alleen door een aanvraag bij de gemeente te doen. Vanaf 14 maart kun je ook online, voor een deel inzage krijgen en hoef je daarvoor niet meer naar het gemeenteloket. Wil je een volledig overzicht, dan moet je dit overzicht nog steeds aanvragen bij de gemeente.’ 

Een foto van Egbert Verweij
Egbert Verweij, RvIG

BRP-gegevens nodig voor uitvoering taken 

Voor de uitvoering van hun specifieke publieke of maatschappelijke taken mogen verschillende organisaties onder strenge voorwaarden persoonsgegevens in de BRP gebruiken, legt Egbert uit. ‘De Belastingdienst gebruikt bijvoorbeeld persoonsgegevens om belastingen te heffen en het UWV om uitkeringen te verstrekken. Maar je kunt ook denken aan pensioenfondsen en zorgverzekeraars.’ 

Autorisatiebesluit 

BRP-gegevens die automatisch worden gedeeld, ligt dat niet gevoelig bij burgers? En gaan ze geen bezwaar maken tegen de verstrekkingen? ‘Organisaties kunnen uitsluitend BRP-gegevens krijgen om hun publieke of maatschappelijke taken uit te voeren’, zegt Egbert. ‘Maar dat gaat niet zomaar. De Wet basisregistratie personen regelt namelijk dat organisaties met een publieke taak eerst een verzoek moet indienen bij de minister van BZK om BRP-gegevens te ontvangen. In dat verzoek staat precies om welke personen en persoonsgegevens het gaat en voor welke publieke taken die nodig zijn. Als dit verzoek bij toetsing in overeenstemming is met de wet, neemt de minister een autorisatiebesluit. Als burger kun je daartegen vervolgens geen bezwaar meer maken.’  

Geautoriseerde organisaties: abonnement of ad-hoc 

BRP-gegevens worden uitsluitend verstrekt aan organisaties die hiervoor geautoriseerd zijn. Egbert: ‘Organisaties kunnen een abonnement hebben of voor specifieke situaties geautoriseerd zijn. Een specifieke situatie is bijvoorbeeld als een buitengewoon opsporingsambtenaar wil controleren of de gegevens die een burger opgeeft kloppen. Op MijnOverheid zie je vanaf 14 maart uitsluitend de organisaties die een abonnement hebben en die daarmee automatisch de BRP-gegevens verstrekt krijgen.’ 

Afnemersindicatie 

Gemiddeld heeft elke ingezetene in Nederland volgens Egbert zo’n twintig zogenoemde afnemersindicaties op zijn persoonslijst staan van organisaties die in hem of haar geïnteresseerd zijn. ‘Bij een wijziging in de BRP-gegevens ontvangt zo’n organisatie automatisch een bericht. Welke wijziging dat is hangt af van de organisatie. De meeste organisaties willen alleen je naw-gegevens weten. Maar een pensioenfonds wil bijvoorbeeld ook weten of je gescheiden bent, want je huwelijkse staat zegt iets over het recht op nabestaandenpensioen.’ 

Gefaseerde aanpak 

Het project om burgers via MijnOverheid online te kunnen laten zien welke organisaties toegang hebben tot hun BRP-gegevens, vindt gefaseerd plaats. Rosalinde: ‘In de eerste fase tonen we in MijnOverheid een overzicht van organisaties aan wie BRP-gegevens worden verstrekt. Voor het overgrote deel van de organisaties geldt dat ze wettelijke taken uitvoeren waarvoor de verstrekking van persoonsgegevens noodzakelijk is. Maar er zijn ook organisaties waarvoor dat niet geldt. In de tweede fase krijgen burgers de mogelijkheid om via MijnOverheid aan te geven of ze toestemming geven aan de organisaties in het zogenoemde maatschappelijk middenveld - denk aan kerken, milieubeweging, vakbonden en werkgeversorganisaties - om wijzigingen in hun gegevens aan zo’n organisatie te melden. Ze kunnen het delen van hun gegevens met deze organisaties in het maatschappelijk middenveld dan dus zelf “aanzetten” of “uitzetten”. We starten in fase twee met één organisatie, de Stichting Interkerkelijke Ledenadministratie (SILA).’ 

Samenwerking 

Rosalinde vindt het project een mooi voorbeeld van samenwerking tussen het ministerie van BZK, RvIG en Logius. ‘We hebben elkaar nodig en vullen elkaar aan. Het ministerie maakt beleid. RvIG beschikt over de identiteitsgegevens en regisseert het veilige en betrouwbare gebruik daarvan. En Logius zorgt ervoor dat het ontwerp wordt gemaakt. Daarbij kijken we goed naar het burgerperspectief. Ook letten we erop dat de digitale dienstverlening veilig en transparant beschikbaar komt.’